Ustalanie wysokości alimentów rzadko bywa proste. Problem narasta, gdy zobowiązany pracuje bez umowy, otrzymuje wysokie premie albo prowadzi działalność gospodarczą. W takich sytuacjach pojawia się pytanie: czy sąd bierze pod uwagę wyłącznie oficjalne dochody, czy również te faktyczne? Odpowiedź ma duże znaczenie dla dobra dziecka oraz sytuacji finansowej obojga rodziców.
Dochód faktyczny czy „na papierze”?
Zgodnie z Kodeksem rodzinnym i opiekuńczym zakres obowiązku alimentacyjnego zależy od usprawiedliwionych potrzeb dziecka oraz możliwości zarobkowych i majątkowych rodzica. Kluczowe są właśnie możliwości, a nie tylko wykazane w PIT dochody. Oznacza to, że sąd bada, ile dana osoba realnie może zarobić przy uwzględnieniu wykształcenia, doświadczenia i sytuacji rynkowej. Jeśli ktoś celowo ogranicza oficjalne dochody, o ile sąd odkryje takie działania, nie ochroni go to przed wyższym świadczeniem.
„Praca na czarno” a obowiązek alimentacyjny
Praca bez umowy utrudnia wykazanie realnych wpływów, ale nie uniemożliwia ustalenia wyższych alimentów. Jeżeli rodzic wykonuje pracę zarobkową, nawet nielegalnie, sąd może określić i uznać hipotetyczny dochód. W tej kwestii sąd może oprzeć się na:
- zeznaniach świadków,
- historii rachunków bankowych,
- stylu życia zobowiązanego (wydatki, wakacje, samochód),
- informacjach o stawkach rynkowych w danym zawodzie.
Premie, nagrody i dodatkowe składniki wynagrodzenia
Częstym sporem jest to, czy premie wlicza się do podstawy ustalania alimentów. Odpowiedź brzmi: tak, o ile mają charakter powtarzalny i realnie zwiększają dochód. Do dochodów branych pod uwagę często należą:
- premie regulaminowe,
- prowizje sprzedażowe,
- nagrody roczne,
- dodatki funkcyjne.
Jeśli premie stanowią stałe elementy wynagrodzenia, sąd uwzględni je przy ocenie możliwości finansowych. W przypadku premii uznaniowych analizuje się ich regularność i wysokość w dłuższym okresie.
Działalność gospodarcza a wysokość alimentów
Przy działalności gospodarczej sprawa jest bardziej złożona. Dochód wykazywany w deklaracjach podatkowych nie zawsze oddaje rzeczywistą kondycję finansową przedsiębiorcy. Koszty uzyskania przychodu mogą istotnie obniżać wynik księgowy. Wobec tego sąd może badać:
- obroty firmy,
- strukturę kosztów,
- wydatki prywatne finansowane z działalności,
- majątek zgromadzony przez przedsiębiorcę.
W praktyce analizuje się nie tylko zysk netto, ale też realny poziom życia. Gdy przedsiębiorca deklaruje minimalny dochód, a jednocześnie inwestuje i podróżuje, sąd zapewne uzna, że jego możliwości są wyższe niż wynika z dokumentów.
Ukrywanie dochodów, zaniżanie wynagrodzenia, czy manipulowanie kosztami działalności nie zwalnia z obowiązku łożenia na dziecko. Sąd analizuje rzeczywiste możliwości finansowe, a nie jedynie deklaracje podatkowe. Jeśli chodzi o to, czy w sprawie potrzebny jest adwokat od alimentów, często stanowią skomplikowany aspekt rozwodu. Dlatego warto skorzystać z pomocy specjalisty (adwokat alimenty Poznań).
